31

پرورش اندیشمندان استراتژیک در سازمان

پرورش اندیشمندان استراتژیک در سازمان

 

چکیده: آموزش و پرورش تفکر راهبردی و استراتژیک از بزرگ‌ترین اهداف بلند مدت سازمان است که نتایج آن می‌تواند در قالب رهبران راهبردی و استراتژیک بروز کنند . در این مقاله به دنبال راهکارهایی عملی برای دست یافتن به این هدف هستیم.

پس آیا راهی برای پیشبرد تفکر استراتژیک در سرتاسر سازمان وجود دارد؟

بله، و این مهم­ترین کاری است که می­توانید به عنوان یک رهبر انجام دهید. در ۲۰۱۳، گروه پژوهش مدیریت (MRG) یک مطالعه ­ی جهانی در مقیاس کلان را به انجام رساند که به این پرسش می­پردازد. اقدامات رهبری و کارآمدی ۶۰۰۰۰ مدیر و مجری را در بیش از ۱۴۰ کشور و ۲۶ صنعت ارزیابی شد. هر یک از این مشارکت­ کنندگان با آنالیز کارآمدی رهبری ارزیابی شدند. رهبری شامل مواردی مانند نوآوری، ترغیب، ارتباط و جهت‌گیری نتایج می­شد، در حالی که معیارهای کارآمدی شامل ویژگی­ه ایی مانند پتانسیل آینده، اعتبار، توانایی کسب و کار و مهارت­ه ای افراد بودند.

رویکرد استراتژیک به رهبری به طور میانگین برای ادراک کارآمدی ۱۰ برابر مهم­تر از سایر رفتارهای مطالعه شده بودند. رهبران استراتژیک در قبال تصمیم ­گیری و حل مسائل رویکرد گسترده و بلندمدتی را اتخاذ می­ کنند که شامل آنالیز عینی، تفکر پیشاپیش و برنامه ­ریزی می­ شود. این به معنای برخورداری از توانایی تفکر در چهارچوب­ های زمانی چندگانه، شناسایی کارهایی که آن‌ها تلاش می­ کنند در طول زمان انجام دهند و اینکه چه مواردی اکنون، شش ماه آتی، ظرف یک سال، ظرف سه سال باید اتفاق بیفتند تا به آن‌ها برسند می­ باشد. این همچنین به معنای تفکر نظام­ مند نیز می ­باشد. یعنی، شناسایی اثر تصمیمات آن‌ها روی بخش­ های مختلف سازمان (شامل ادارات داخلی، پرسنل، تأمین ­کنندگان و مشتریان).

در این مطالعه­ ، رهبرانی که در زمینه ­ی این مهارت­ ها امتیازهای خوبی به دست آوردند، صرف‌نظر از سایر رفتارهایشان، شش برابر کارآمدتر از رهبرانی بودند که امتیاز بالایی کسب نکرده بودند. آن ها همچنین احتمالا چهار برابر بیشتر از همتایان خود به عنوان افراد دارای پتانسیل آتی قابل توجه در درون سازمان­ هایشان به نظر می ­رسیدند.

در یکی از مطالعه ­هایی که پس از مطالعه ­ی فوق انجام شد، ما نمودارهای رهبری «کاملا مطلوب» را که توسط ۱۰۰۰۰ مدیر ارشد به وجود آمده بود بررسی کردیم (این مدیران ارشد همگی مسئول تنظیم اهداف توسعه ­ی رهبری سازمان ­های خود بودند). هنگامی که از آن‌ها خواستیم مهم­ترین رفتارهای رهبری برای موفقیت آتی سازمان­ هایشان را انتخاب کنند، آن‌ها در ۹۷ درصد موارد گزینه­ ی استراتژیک را انتخاب کردند.

هم نتایج این پژوهش گسترده و هم پاسخ رهبران ارشد بلند مرتبه­ ای که روی اقدامات رهبری استراتژیک تاکید می­ کنند در کنار هم اهمیت به وجود آوردن این مهارت و نگرش را در تمامی تلاش­ های مرتبط با توسعه­ ی رهبری تقویت می­ کنند.

سازمان­ ها چگونه می­ توانند رهبران استراتژیک را پرورش دهند؟

بدون شک، این کار به هیچ وجه کار ساده ­ای نیست. دستیابی به تفکر استراتژیک یکی از مهارت­ های دشوار رهبری است زیرا همان قدر که نوعی نگرش محسوب می­ شود در عین حال مجموعه ­ای از تکنیک ­ها هم هست. علاوه بر این، در محیط کار واکنش­های تاکتیکی به تقاضاهای فوری در اغلب موارد در برنامه­ ریزی و بینش بلندمدت مورد توجه قرار می ­گیرند. این بدان معنا است که تزریق آهسته­ ی مهارت­ های تفکر استراتژیک به مدیران غیر ممکن نیست. در اینجا به ارائه ­ی راه­ هایی می­ پردازیم که از طریق آن‌ها می­توانید تفکر استراتژیک را به عنوان بخشی از رویکرد مدیریت خود تقویت کنید:

  • مدیران خود را تشویق کنید که به صورت منظم زمانی را برای برنامه­ ریزی استراتژیک کنار بگذارند (هم به صورت انفرادی و هم در جلسات خود با دیگران). دستیابی به یک رویکرد استراتژیک به زمان نیاز دارد. بنابراین، باید آن را به یکی از بخش­ های همیشگی کار خود تبدیل کنید.
  • در خصوص بازار، صنعت، مشتریان، رقبا و فناوری­ های جدیدی که بر کسب و کارتان اثر می­ گذارند به رهبران خود اطلاعات بدهید. یکی از پیش­نیازهای کلیدی رهبری استراتژیک برخورداری از اطلاعات مرتبط و گسترده در زمینه ­ی کسب و کار است که در تعالی تفکر رهبران و رسیدن به بالاتر از سطح روزمره به آن ها کمک می­ کند.
  • افراد خود را از رویدادهای داخلی آگاه نگاه دارید. راهبرد کارآمد نیازمند به اشتراک ­گذاری اطلاعات در میان مرزهای سازمان است؛ تیم­ های چند وظیفه­ ای می­ توانند روی موضوعات استراتژیک سازمان کار کنند و نتایج تلاش ­ها و تفکر آن‌ها بایستی منتشر شده و در سرتاسر سازمان به اشتراک گذاشته شود.
  • مدیران را به یک راهنما/مربی وصل کنید. یکی از کارآمدترین راه ­های گسترش مهارت­های استراتژیک شما این است که فردی که دارای دید استراتژیک است شما را راهنمایی کند. مربی ایده ­آل شخصی است که به طور گسترده به خاطر توانایی خود در متمرکز نگاه داشتن افراد روی اهداف استراتژیک و اثر کنش­ های آن‌ها شناخته شده است.
  • یک فلسفه، ماموریت و بیانیه­ ی هدف که به خوبی تدوین شده را به سرتاسر سازمان منتقل کنید. افراد و گروه ­ها بایستی راهبرد سازمانی وسیع­تری را درک کنند تا متمرکز بمانند و آن را وارد طرح­ ها و راهبردهای خود کنند.
  • به خاطر مدارک نشان­دهنده­ ی تفکر افراد به آن ها پاداش بدهید نه صرفا به خاطر واکنش نشان دادن آن‌ها؛ هر جا که ممکن باشد، فرهنگ سازمانی بایستی از پیش­بینی فرصتها و جلوگیری از مسائل و نیز پیشگیری از رسیدن به شرایطی که به مدیریت بحران نیاز باشد پشتیبانی کند. برای مثال، مدیران به خاطر توانایی خود در تولید سریع چندین راهکار برای یک مسئله ­ی مشخص و شناسایی راهکاری که بیشتری منفعت بلندمدت را برای سازمان دارد مورد تقدیر و تشکر قرار می­گیرند.
  • با قرار دادن دیدگاه آینده در برنامه­ های آموزشی کارمندان به خوبی آن را برای آن‌ها تبیین کنید؛ به افراد خود بیاموزید که تفکر استراتژیک چیست و آن‌ها را تشویق کنید تا پرسش­ های دارای «چرا» و «چه زمانی» را مطرح کنند. هنگامی که یک مدیر راهکاری را پیشنهاد می­کند، رئیس­شان می­تواند از آنها بخواهد این موضوع را مد نظر قرار دهند که این اقدام به کدام یک از اهداف استراتژیک بنیادین کمک می­ کند و چه اثری روی ذی­نفع­ های داخلی و بیرونی خواهد داشت. مطرح کردن مداوم این دو پرسش در زمان بررسی اقدامات مختلف باعث پیشرفت زیادی در زمینه­‌ی پرورش رهبران استراتژیک خواهد شد.

توسعه­ ی یک رویکرد استراتژیک آسان نیست اما نتیجه­ ی آن در اغلب موارد باعث می­ شود که یک مدیر معمولی از یک مدیر عالی و استثنایی متمایز شود.